سرود کوهستان

کوه نوشته ها

برداشت های نادرست در باب مفاهیم
ساعت ٢:٤۳ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ٩ اردیبهشت ۱۳۸۳  کلمات کلیدی: عمومی

«ازجمله مشکلات کشورهای عقب مانده، نهادینه نشدن علم و عدم تبدیل آن به جریانی پایدار است. به زبان روش شناسی،علم درجامعه های یاد شده برهم انباشتی نیست. گویی هرکس که پای در مسیر پرفراز و فرود کار علمی می نهد می خواهد ابتدا چرخ را اختراع کند و سپس آنگاه پیشتر رود. غافل از آنکه چرخ هزاران سال پیش روزی توسط گروهی در جامعه ای کشف شده است.در چنین حالتی همگان بدون صرف وقت و صبوری در راه آموختن،همه چیز را می دانند و به خود اجازه می دهند در باب همه چیز اظهار نظر کنند. از آنجا که سنت نقد نیز در جوامع یاد شده پا نگرفته و ریشه دار نیست،اتفاق خاصی هم نمی افتد. حاصل کار اغتشاش شدید در تعریف و برداشت از مفاهیم است. به زبان مولانای همه ی اعصار و قرون هرکسی از ظن خود شد یارمن/ وزدرون من نجست اسرارمن.

بدیهی است که ضعف اخلاق علمی نیز یکی از ثمرات وضعیتی است که مورد اشاره قرار گرفت. برخی گشاده دستانه از دسترنج دیگران استفاده می کنند و چندان ضرورتی هم نمی دانند که به منابع مورد استفاده اشاره کنند و هیچ گاه هم درمقابل پرسشی قرار نمی گیرند. چنانچه وضعیت یادشده با حب و بغض های سیاسی،گروهی و قومی وقبیله ای نیز درآمیزد، ترکیبی سخت آنومیک پدید می آورد. چاره ی کار درآن است که به دور از هیاهوی زندگی به بررسی معانی مفاهیم بنیادین پرداخت و درشاخه های علمی گوناگون پندارهای ناروا در باب مفاهیم مختلف را از معانی قابل قبول و درست جدا کرد تا به تدریج مفاهیم درجای واقعی خود قرار گیرند و سره از ناسره باز شناخته شود. اهمیت این امر به جایگاه مفهوم باز می گردد. مفهوم سنگ بنای کار علمی است. علم بدون مجموعه ای از مفاهیم بی معناست. به قول هوور ، علم بدون مفهوم چون قطاری بدون ریل و ماشینی بدون موتور است. مفهوم چیزی جز واژگان زبان نیست که عده ای به نام محقق، اندیشمند یا عالم،برای آن معنای خاص و دقیقی،آنهم بنا به ماهیت  مفهوم برگزیده اند».

برگرفته از مقاله ی دکتر پرویز پیران/ روزنامه وقایع اتفاقیه/ شماره ۴/ ص ۲

www.vaghaye.com