سرود کوهستان

کوه نوشته ها

مقاله ای در همشهری
ساعت ۱:٥٥ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۳ خرداد ۱۳۸۳  کلمات کلیدی: کوهنوردی( خبر )

گاهی مهربان
006004.jpg

کوه ها و صخره های غول پیکر، خشن و رام نشدنی به آسانی فریب پنجه های نوازشگر را می خورند و اجازه می دهند به حریم خصوصی شان سرک بکشیم. بر روی قلوه سنگ های کنگره دار و زبر پا بگذاریم و حس صعود را تجربه کنیم. نیاز عمیق ما به طبیعت از هر منفذ و روزنه ای به دنبال راهی برای ارضای خود است و شاخه های ورزشی پیوند خورده به طبیعت مجالی است برای میدان دادن به این نیاز پرعمق. پرداختن به یکی از این شاخه ها از جنبه شرح قوانین، نتایج مسابقات، معرفی باشگاه ها و غیره کاری دوباره است و ممکن است در حد یک خبر و مقاله باقی بماند. اما شاید گاهی سفر به اعماق یک رشته ورزشی و حس و حال موجود در آن ناخودآگاه جسم غیرفعال و خموده  شهریمان را تکانی دهد و جرقه انگیزه ای در ذهنمان روشن شود. رشته صخره نوردی یکی از رشته های پرطرفدار در سرتاسر دنیاست. صخره نوردی رشته ای است که به توصیف یکی از ورزشکاران آن، ورزشی است هم برای جسم و هم برای ذهن. فعالیتی کاملاً فیزیکی که با تسلط، درایت و اندیشه همراه است. در نام این رشته کلمه صخره سنگینی می کند و شاید همین کلمه است که با شنیدن و خواندنش تنها مخاطرات آن در ذهن متبادر می شود. اما برخلاف تصور بسیاری صخره ها  مهربان تر از ذهنیت ما هستند. شاید تا همین جا اگر خواننده خانمی باشید - به خصوص خانمی با فقر حرکتی رایج - از خواندن باقی مانده مطلب صرفنظر کنید اما جالب است بدانید امروزه در اکثر کشورهای دنیا، رشته صخره نوردی مخصوص بانوان نیز وجود دارد. این رشته شامل دو بخش سالنی و فضای آزاد، ورزشکاران علاقه مند متعددی را مجذوب خود کرده است. بخش سالنی با به وجود آوردن فضایی مشابه، قابل استفاده برای صعودهای آسان و دشوار است. در این بخش دیواره هایی با شیب های متفاوت به همراه منفذهایی بسته به نوع صعود تهیه شده است. این دیواره ها کوهستان های مصنوعی ای هستند که ورزشکاران را به مبارزه می طلبند. اما آنچه دو بخش این رشته را از هم جدا می کند همان نیاز عمیق ماست به طبیعت. «حس خوبی است وقتی در بین صخره  های عظیم و غول پیکر محصور می شوی. گردنت برای تماشای قله خمیده  تر نمی شود و فکر می کنی رسیدن به آن محال است. اما وقتی پا به صخره ای می کوبی مثل این است که انرژی ای معادل تمام عظمت یک کوه به کمکت می آید. بعد از آن فقط لذت است.» اینها توصیف خانم لی جول گینگ یک صخره نورد چینی است. او نیز مانند سایر ورزشکاران این رشته، لحظه های صعود را لحظاتی مهیج  و تجربه هایی ناب می داند. این حس ها و تجربه ها تا حدی وسوسه انگیزند که نتوانسته اند چنین رشته خشن و قدرتی را به رشته ای مختص مردان تبدیل کنند.
«ابتدا فقط به خاطر فضای خاص این رشته به آن وارد شدم و از جنبه سرگرمی در دوره  های ابتدایی باشگاه شرکت کردم. اما کم کم به کوه ها علاقه خاصی پیدا کردم. امروز فکر می کنم آنها نیروهای سحرکننده ای دارند.»
لی این رشته را برای خانم ها مساعد می داند. چرا که بخش سالنی نیز مکمل فضای آزاد است و جایی برای گلایه نمی  گذارد. آنچه امروز در ورزش صخره نوردی وجود دارد با روزهای آغازین تولدش در سال های ۱۹۳۰ تا ۱۹۳۱ تفاوت بسیاری کرده است. استفاده از طناب های الیافی و محکم به همراه میخ های مخصوص، روش سنتی و خاص آن زمان بود. کشورهای مختلفی از جمله هندوستان، ژاپن، چین و کشورهای اروپایی متفاوتی از جمله کانادا، آلمان و غیره کوهستان های بسیاری را در تاریخچه اولین صعودشان ثبت کرده اند و قسمتی که قابل توجه است رشد سریع و مقبول این رشته در کشورهای شرق و جنوب آسیا - رابطه ای مستقیم با موقعیت جغرافیایی آنها دارد - است.
006006.jpg
006002.jpg

در سال ۱۹۳۶ اولین گروه صخره نوردی بین المللی متشکل از چند کشور پیشتاز در این رشته تشکیل شد. این تیم، تیم مرجعی به عنوان تمام تیم  های محلی کشورهای گوناگون به حساب می آمد. در طول جنگ جهانی دوم بیش از چهار هزار عضو از باشگاه های صخره نوردی به ارتش ملحق شدند. فیزیک مناسب و توان بدنی بالای آنها نیاز ویژه ارتش در زمان جنگ بود. بعد از این دوران تحول اساسی و توسعه ویژه ای در این ورزش به وجود آمد و سیر صعودی در پیش گرفت. لی در مورد تحولات رشته مورد علاقه اش می گوید: «تحول اساسی در وسایل مورد نیاز و همچنین برخی قوانین است. سال های زیادی می گذرد که استفاده از روش های سنتی منسوخ شده است. امروز به جای کوبیدن میخ های طویل از بست های ویژه ای استفاده می شود. این بست ها انواع متفاوتی دارند و بسته به نوع سنگ ها و صخره ها تغییر می کنند. از طرفی برای ورزشکار این رشته امنیت جانی از اهمیت بالایی برخوردار است. ارتفاع های چند هزار متری، دره های عمیق و گاهی شرایط جدی غیرقابل پیش بینی، صعود را با خطرات مرگباری همراه می کند اما خوشبختانه با توسعه وسایل صخره نوردی بحث امنیت و بیمه شدن ورزشکار به بالاتر از نود درصد رسیده است. طناب هایی که از رشته های فولادی به هم بافته تشکیل شده است و همچنین انواع کمربندهای حفاظتی و آموزش صحیح، آرامش خاطر نسبی را برای ورزشکار به همراه می آورند. می گویم نسبی چون ورزشی که با طبیعت گره خورده است، گاهی خشن و گاهی مهربان است. کسی که وارد این رشته ورزشی می شود باید اهل خطر و ریسک باشد.» یکی از اهدافی که در تحول وسایل مورد نیاز صخره نوردی همواره رعایت شده است، توجه به حفظ طبیعت است. به عنوان مثال واسطه  هایی که برای صعود مورد استفاده قرار می گیرند - بست های امروزی - از ویژگی های مخصوص سنگ ها از جمله شیارها و برجستگی هایشان به جای نصب کامل و ایجاد حفره از طریق کوبیده شدن - مانند میخ های صعود - استفاده می کنند.
ظاهر این شاخه ورزشی آنقدر خشن و دور از ذهن است که حتی بخش سالنی آن نیز غیرقابل انجام به نظر می رسد. اما آنچه امروزه اکثر باشگاه ها بر آن تمرکز کرده اند، دعوت و جذب علاقه مندان این رشته در حد آماتورهای بی تجربه و ملموس کردن این رشته در اذهان عمومی است.
فرد وودمن مدیر باشگاه صخره نوردی FRC در کانادا می گوید: «یک صخره نورد چه در صعودی مشکل باشد و چه آسان یک صخره نورد است و ما به تمام ورزشکارانمان قبل از هر چیز این را می آموزیم. وقتی شخصی از صعودهای آسان لذت برد و در میدان انگیزه قرار گرفت تا تبدیل شدن به یک صخره نورد حرفه ای فاصله ای ندارد. ما متقاضیان زیادی هم در بخش فضای آزاد و هم سالنی داریم. در باشگاه FRC بیش از ۳۰۰ عضو فعال اعم از مرد و زن فعالیت دارند و آنچه به روشنی قابل مشاهده است، ماهیچه های ورزیده، قوای بدنی بالا و درصد تحرک مطلوب ورزشکاران است.» وودمن درباره فعالیت باشگاه می گوید: «دوره های گنجانده شده برای این رشته شامل بخش های متفاوتی است که بر حسب طی شدن زمان مناسب و نتایج مطلوب قابل ارتقاست. مراحل مبتدی، متوسط و پیشرفته بخش های اصلی یک دوره کامل را تشکیل می دهند.
005998.jpg
006000.jpg

تمرین های ارایه شده و تمرکز بر حرکات بدنی، در هر دوره متفاوت است. پس از طی شدن کامل دوره ها یک صخره نورد اطلاعات جامعی در مورد انواع صخره ها، شرایط آب و هوایی، اقلیم های متفاوت، خطرات و مشکلات غیرقابل پیش بینی و بسیاری از مسایل دیگر به دست می آورد. تمام سعی بر این است تا هر آنچه یک ورزشکار صخر ه نورد برای صعود نیاز دارد، در اختیارش قرار گیرد.»
سایت تبلیغی صخره نوردهای FRC ، با صفحه های نمایشی جذاب و متنوع و همین طور شعارهای تحریک کننده باشگاه از طریق اینترنت علاقه مندان را برای تجربه کردن این رشته به وسوسه می اندازد. این سایت تلاش دارد با تغییر ذهنیت بازدید کنندگان فضای هول انگیز و غیرقابل لمس این رشته را به یک سرگرمی و تجربه ای نو و به یادماندنی تبدیل کند. تورها و کمپ های برگزار شده مختلف با شرح برنامه ها و ساعت های دقیق  فعالیت هایشان، شرایط یکسانی را برای مناطق متعدد ایجاد کرده اند. این تورها به صورت بین المللی نیز برگزار می شود و صخره نوردهای غیرحرفه ای و آماتور از کشورهای مختلف را به نبرد می کشند. جملاتی با خاموش و روشن شدن توجه هر بازدید کننده ای را به خود جلب می کند. لحظاتی جادویی داشته باشید، نترسید، تجربه کنید. در هر سنی باشید، چه مرد و چه زن!
تاریخ دقیقاً جدیدترین تورهای صخره نوردی ثبت شده است. لیستی از وسایل شخصی مورد نیاز نیز ذکر شده است. علاقه مندان مبتدی نیز می توانند بدون هرگونه تجربه ای در فضای آزاد کوهستان حضور یابند و با صخره هایی که شرایط مساعدی برای صعودهای آسان دارند، لحظاتی شاد و مفرح داشته باشند.
هر متقاضی می تواند حتی از طریق آن لاین ثبت نام و در تور حضور یابد. ارایه امکانات و شرایط این چنین در بسیاری از کشورها باب شده است و فضایی مناسب از جنب و جوش و تقلا و صرف انرژی ایجاد کرده است.
«وقتی به سنگ ها چنگ می زنم در عمیق ترین تمرکز فرو می روم. هر جهش، لحظه تصمیم گیری جدیدی است که باید در کوتاه ترین زمان اندیشید و عمل کرد.»
لی، حضور در طبیعت را نیازی می داند که با هیچ شرایط مشابهی قابل ارضا نیست و کوهستان فضای مناسبی است برای رسیدن به این نیاز.
ریچارد کلییستینگ ـ هم گروهی لی ـ می گوید: «وقتی به این رشته وارد شدم هیچ گاه فکر نمی کردم بتوانم بیشتر از ده متر بالا روم. اما امروز تنها به فکر صعودهای دشوار از کوهستان های مرتفع و خطرناک هستم. صخره نوردی رشته اعتیاد آوری است که وقتی در ساحلش می ایستی ناخودآگاه به قعر آن کشیده می شوی. من لحظات باشکوهی را تجربه کرده ام. لحظاتی که من، ابرها، صخره ها و خداوند تنها بودیم، من به تمام ورزش دوست ها پیشنهاد می دهم برای یک بار هم که شده در نبرد با کوه ها شرکت کنند.»
منبع: Rock Climber.Com
ترجمه: نسیم جاوید
جمعه ۲۱ آذر ۱۳۸۲ - سال یازدهم - شماره ۳۲۵۱